Algemeen belang is een vaag en ongrijpbaar begrip geworden. Dat stelt journalist en bestuurder Yvonne Zonderop in haar boek Nederland & het algemeen belang. Polderen 3.0. Wie www.algemeenbelang.nl intikt, komt terecht op de website van een begrafenisondernemer.
Solidariteit is veranderd in een recht. Mensen moeten ervaren dat ze er belang bij hebben. Ook de individualisering en het vrijemarktdenken hebben duidelijk invloed gehad op wat we verstaan onder algemeen belang. De markt biedt vrijheid aan het individu als consument, niet aan het individu als burger. Zonderop schrijft dat ‘de maatschappelijke verhoudingen veel ingrijpender zijn veranderd dan bestuurders zich realiseren, en dat de aanpassing aan die nieuwe realiteit nog maar amper is begonnen.’ Allereerst maken mensen tegenwoordig zelf wel uit hoe ze hun leven inrichten en hoe ze zich gedragen. Daarnaast ontstaan er nieuwe sociale tegenstellingen in Nederland. De scheiding naar levensbeschouwing heeft plaatsgemaakt voor scheiding naar lifestyle. Onderscheid tussen hoog- en laagopgeleid is belangrijker geworden dan links versus rechts of protestants-christelijk jegens katholiek.

Zonderop: ‘Het algemeen belang kan niet zonder een daadwerkelijk beleefd eigenbelang.’ En: ‘We moeten op zoek naar gesprekspartners die elkaar en zichzelf serieus nemen, naar organisaties en burgers die medeverantwoordelijk willen zijn voor hun eigen omgeving en tegelijkertijd hun eigen belang willen dienen.’ Zonderop komt uit bij het opnieuw uitvinden van het maatschappelijk middenveld. Ofwel: bijvoorbeeld het organiseren van burgerraadplegingen. Ze noemt dit streven Polderen 3.0, de ondertitel van haar boek, ontstaan naar aanleiding van een reeks interviews voor de Groene Amsterdammer onder de titel ‘Algemeen belang’.

Yvonne Zonderop is journalist, bestuurder en adviseur. Ze is vaste medewerker van de Groene Amsterdammer en voormalig adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant. Ze is bestuurslid bij Prodemos, huis voor rechtsstaat en democratie, en commissaris bij de FD Mediagroep. Ook was zij lid van de commissie-Brinkman die het kabinet adviseerde over steun aan de geschreven pers. Daarnaast was ze lid van de Commissie voor de Canon van Amsterdam en was ze adviseur van The Network Effect, een internationaal project van de British Council.