|
|
Spreken tot God in je moedertaal |
|
|
2Allochtone kerken2
door Elma Drayer en Monic Slingerland
3Een paar jaar geleden kreeg De Koningskerk in de Amsterdamse Watergraafsmeer hoog bezoek. Burgemeester Job Cohen kwam langs, en hij keek zijn ogen uit. Predikant Rudy Polanen: "Dat hier elke zondag vierhonderd, vijfhonderd kéurige Surinamers aanwezig zijn - het was voor hem een openbaring. In zijn eerstvolgende nieuwjaarsrede zei hij hoe wezenlijk godsdienst is voor de integratie." De dominee lacht. "Natúúrlijk ben ik dat met hem eens."
Rudy Polanen dient de Evangelische Broedergemeente, kerkgenootschap van vooral Surinaamse Nederlanders. Ook is hij medeoprichter en voorzitter van SKIN (Samen Kerk In Nederland), vereniging van ruim zestig migrantenkerken. In 1992 vonden de 'oude' allochtone protestantse kerken (Moluks, Surinaams) het tijd om het groeiende aantal nieuwkomers een handje te helpen. Polanen: "Heel simpele dingen. Hoe zijn de procedures in Nederland? En wat is de rol van de overheid? Die is nihil, maar dat moeten ze wel weten."
Veruit de meeste migrantenkerken organiseren zichzelf op etniciteit en taal; multiculturele gemeenten zijn zeldzaam. Sommige zijn filialen van buitenlandse kerken, maar er floreren ook talloze zelfstandige geloofsgemeenschapjes. Er zitten klassiek protestantse kerken tussen en ronduit evangelicale, waar de blijde boodschap met veel muziek, zang en dans wordt uitgedragen.
En terwijl de autochtone kerken kampen met leegloop en vergrijzing, barsten de allochtone elke zondag uit hun voegen. Kenners schatten (niemand, ook het CBS niet, weet het precies) dat Nederland op dit moment zo'n 850000 christenmigranten telt - bijna evenveel als moslimmigranten. Alleen dringt dat feit tot de buitenwereld nauwelijks door.
"Weet u", zegt Polanen peinzend, "ik denk dat ik weet waarom. Er is een tijd geweest dat het helemaal niet interessant was om christen te zijn. Moslim, hindoe, boeddhist - dat was exotisch! En kijk, christenmigranten genereren natuurlijk geen spectaculair nieuws."
Politici die zich druk maken om moslimmigranten, constateert SKIN keer op keer, zien christelijke migranten amper staan. Ook als er een serieus probleem speelt, valt er van hen weinig heil te verwachten. Polanen: "Wij vroegen een onderhoud aan met minister Verdonk, om te praten over de toelating van geestelijke verzorgers. Want de regelingen die zijn toegespitst op imams, gelden evenzeer voor christelijke geestelijken. We hebben stukken gewisseld, een afspraak gemaakt, op een maandag. Op vrijdag komt er een e-mail die de afspraak afzegt. Wegens omstandigheden, dewelke nimmer en nooit zijn toegelicht. Zo gaat het altijd. Wij zijn waarschijnlijk te netjes."
Autochtone gemeenten, enkele uitzonderingen daargelaten, hebben in de praktijk evenmin veel op met hun gekleurde geloofsgenoten. Kruisbestuiving is er nauwelijks. Soms deelt een Nederlandse gemeente haar kerkgebouw met een allochtone. Maar dat verloopt nogal eens moeizaam, met ergernissen over schoonmaak en huur.
Noodgedwongen zoeken migrantenkerken hun toevlucht tot loodsen, parkeergarages en gymlokalen. En hoeveel Nederlandse godshuizen er ook leegstaan, bijna geen migrantengemeente is zo kapitaalkrachtig dat ze zo'n pand kan aanschaffen.
De stroeve verhouding tussen het allochtone en het autochtone christendom is niet helemáál onbegrijpelijk. De verschillen zijn nu eenmaal niet gering, ook al aanbidden de gelovigen dezelfde Heer. Migrantenkerken zijn grosso modo even uitbundig in beleving als behoudend van opvatting. Homohuwelijk, de vrouw in het ambt -ze willen er niets van weten. De pastorescursussen die SKIN verzorgt, besteden daar uitvoerig aandacht aan.
Polanen: "In de landen van herkomst zijn deze dingen net zo bespreekbaar als bij ons in de 19de eeuw. Daar moet je dus heel omzichtig in zijn. Als SKIN een bijeenkomst organiseert, ruimen we plaats in voor die mening. Daar stellen wij wél de mening tegenover die hier en nu in Nederland heerst. Maar wij kunnen niet verwachten dat zij iets zomaar overbruggen wa 3
|
|
|
|
|
|
Evangelische Broedergemeente
Samen Kerk in Nederland (SKIN)
Poolse Katholieke Missie Nederland
Poolse Parochie Aartsbisdom Utrecht
