Artikelen
Foto's

De geldlopers van de kerk

 

2De Actie Kerkbalans2

door Emiel Hakkenes

3Zalencentrum Onder de Toren in Elst (hartje Betuwe) is wat je noemt multifunctioneel. Op de eerste verdieping repeteert een koor, in een zaaltje beneden is de bridgeclub bijeen en vlakbij de bar spelen mannen darts. Aan de andere kant van de bar zitten drie vrijwilligers van de Protestantse Gemeente. Hun tafel is volgestouwd met bundels enveloppen van de jaarlijkse geldwervingsactie Kerkbalans. Vijftienhonderd enveloppen zijn het, met evenzoveel acceptgiro's. Zeventig 'lopers' zijn nodig om ze allemaal te bezorgen. Dat is volgens Adri Smelt, coördinator van de vrijwilligers, 'een hele onderneming', die vraagt om 'een stukje delegeren'.

Bijna zeven miljoen Nederlanders, protestants, rooms-katholiek, doopsgezind, remonstrants en oud-katholiek, ontvangen jaarlijks in januari de acceptgiro van Kerkbalans. Onder het motto 'Een kerk is heel wat waard' vraagt de plaatselijke gemeente een bijdrage.

In Elst halen ze de enveloppen twee weken na de verspreiding weer op. Het daarna optellen van alle toezeggingen is volgens Adri Smelt 'heel gezellig'. "Sommigen sluiten hele brieven bij. 'Ik heb nu geen geld, misschien volgend jaar weer.' Of: 'Ik betaal pas als ik met de dominee heb gesproken.'" Mensen mogen geven naar draagkracht, zegt Smelt. "Vorig jaar hadden we een tabel gemaakt met bedragen die je kunt afdragen bij een bepaald inkomen. Maar geen mens die daarnaar keek. Sommigen betalen structureel te weinig. Per lid moeten we al zo'n dertig euro afdragen aan de landelijke kerk, en dan houden we nog niets over voor onszelf."

Sommige Elstenaren menen dat de kerk geen geld nodig heeft, zegt Smelt. "Onze gemeente heeft aardig wat bezit. Maar dat is dood geld, daarvan kun je geen reparaties betalen." Terwijl dát nu juist nodig is. Vorig jaar moest de ui op de toren van de Grote Kerk gerestaureerd: veel lood, allemaal handwerk, peperduur. Inmiddels is de verwarming in de kerk ook wel aan vervanging toe, en de monumentale boerenbanken moeten nodig opgeknapt. Om maar te zwijgen van het doopvont dat volgens Smelt 'op instorten' staat. De kerk krijgt monumentensubsidie, maar daarop wordt al jaren beknibbeld. "We doen weinig anders dan kosten drukken, alles om het hoofd maar boven water te houden."

Aan de tafel met enveloppen meldt Arie Kattouw (48) zich. Hij loopt al twintig jaar voor Kerkbalans. "De betrokkenheid van de mensen bij de kerk wisselt sterk", zegt Kattouw. "De een is vriendelijker dan de ander. Je leert je pappenheimers in de wijk wel kennen." Echt onvriendelijk wordt het nooit, zegt Kattouw. "Maar je treft wel eens een echtgenoot die tegen de kerk is. Dan krijg je te horen: niks mee te maken, wegwezen."

Vrijwilligers moeten de Kerkbalans-envelop volgens instructie persoonlijk overhandigen. Anoniem bezorgen, is de gedachte, heeft het risico dat de acceptgiro verloren raakt tussen alle reclame in de brievenbus. Die persoonlijke benadering is volgens loper Peter Smit (52) belangrijk. Kerkbalans is 'een moment van contact', zegt hij. "Vroeger kreeg je op gezette tijden huisbezoek, nu komt de kerk zelden ongevraagd over de vloer." Er zijn mensen, zegt Smit, voor wie de Kerkbalans-loper het enige contact is met de kerk.

Zelf gaat Smit vanavond meteen op pad om de enveloppen te bezorgen. Een paar straten bij de Grote Kerk vandaan belt hij aan bij An en Goris Kimmel, actieve gemeenteleden en zelf ook lopers voor Kerkbalans. Nee, ze voelen zich niet opgelaten als ze langs de deuren gaan voor geld. "Het is toch niet voor mezelf?"

Al gauw komen de anekdotes los. Aan het Europaplein loopt het niet makkelijk, aan de Randweg zijn ze zo doof als een kwartel en in de Koninginnebuurt krijg je soms gewoon twee euro in de hand gedrukt. Of de nieuwbouw, daar moet je wel overdag heen, in het donker is het geen pretje in die modder. Echt gul geven ze daar ook niet, vanwege de hoge maandlasten van het nieuwe huis.

"Oudjes moet je soms helpen met invulllen van het formulier", zegt Goris Kimmel. P 3



Dit zijn artikelen uit een 50-delige artikelenreeks van het dagblad Trouw. Klik hier voor een overzicht van alle artikelen.

 


          Verwante informatie & Links
PijlInternetsite Actie Kerkbalans
PijlProtestantse Gemeente Elst
PijlKerknieuws.nl: Dossier Kerkbalans