OVER FACTOR
Factor is een wekelijkse zoektocht achter het nieuws. Steeds wordt
nieuws ontleed of laat Factor zien dat een ogenschijnlijk kleine
gebeurtenis een grote som in het nieuws kan worden. Inhoudelijk
legt Factor de nadruk op de beeldvorming met betrekking tot mensen
in achterstandsituaties. Geregeld komen onderwerpen aan bod die
buiten het blikveld van de westerse samenleving vallen.
Onbedoelde effecten van hulpverlening
Nederlandse hulporganisaties zijn overal in de wereld actief. In colonne reizen ze van de ene rampplek naar de andere. De hulpverleners staan voor een groot dilemma: door de hulp worden mensen individueel geholpen, maar de oorzaken worden niet weggenomen. Misdadige regimes blijven in het zadel, terwijl rijke westerse hulporganisaties het volk van de noodzakelijke rantsoenen voorzien. Factor bezocht een groot vluchtelingenkamp in Sudan waar Nederlandse hulpverleners vol goede wil zijn, maar weinig kunnen doen. Er is van alles te weinig en de Sudanese regering houdt ze aan het lijntje.
In het vluchtelingenkamp Kalma leven 93.000 mensen. Het ligt in de door geweld geteisterde Sudanese provincie Darfur. Het kamp is omringd door soldaten die vijandige milities buiten de poort moeten houden. Dorpen in de omgeving worden regelmatig aangevallen. Het regeringsleger heeft geen grip op de situatie. Midden in deze ellende proberen hulpverleners te doen wat binnen hun vermogen ligt. Factor zoekt de hulpverleners, waaronder drie Nederlanders, op in het kamp. De hulpverlening wordt bewust gefrustreerd. Voor iedere actie is toestemming van de autoriteiten vereist, maar die zijn zelf verantwoordelijk voor de crisis. Een vrouw met een kogelgat in haar been wacht al drie maanden op behandeling. Omdat ze niet kan lopen is ze niet eens in staat om naar een van de veldkliniekjes van het kamp te gaan om haar wond te laten verzorgen. Ze krijgt geen hulp van andere vluchtelingen en hulpverleners gaan niet actief op zoek naar dit soort zwakke patiënten. Een man die in elkaar is geknuppeld, meldt zich verdwaasd aan de poort. Hij moet de volgende dag maar terugkomen, want na half vijf moeten alle hulpverleners het kamp hebben verlaten. Nieuwkomers in het kamp krijgen pas na drie weken voedselhulp. De waterpompen worden geclaimd door vluchtelingen die er al langer zitten. Bovendien versperren Sudanese autoriteiten hen de weg. In de nieuwe gebieden van het kamp, dat alsmaar uitbreidt, ontbreken praktische zaken zoals latrines.
Sudan is politiek door en door verziekt. De internationale gemeenschap ziet geen kans daar verandering in te brengen. Er komt hulp van buiten, maar bij lange na niet genoeg. De Sudanese autoriteiten gebruiken de hulpverleners regelmatig als speelbal. De vraag is of deze vorm van hulp nog enig nut heeft. Voormalig minister Jan Pronk is tegenwoordig bijzonder gezant van de Verenigde Naties in Sudan. Hij heeft kritiek op de Sudanese regering, maar hekelt ook het gebrek aan inspanning van de internationale gemeenschap. In Factor zegt hij: ”Als je alleen maar hulp verleent zonder werkelijk politieke druk uit te oefenen, bestendig je de politieke situatie. De hulp van de afgelopen jaren is een aflaat geweest, afkopen. Want de internationale gemeenschap heeft onvoldoende politiek willen interveniëren.”
Samenstelling en regie: Annemarie van Zweeden; research: Mirjam Gulmans en Linda Polman; eindredactie: Christof van Basten Batenburg en Gert Corba.
www.disasterstudies.nl Site van de Universitet van Wageningen, gericht op Rampenstudies, waarbij gekeken wordt naar de manier waarop mensen met elkaar omgaan en reageren op natuurrampen, conflicten en als zij te maken krijgen met humanitaire hulp.
www.arita.baaijens.com Informatieve site met mooie foto's over Soedan, van schrijfster, fotograaf en radiomaakster Arita Baaijens. Zij maakt regelmatig lange tochten met kamelen door de woestijn van o.a. Soedan en brengt daarover verslag uit. Links naar o.a. haar boeken en naar info over Soedan.
www.reliefweb.com Site met met uitgebreide en actuele informatie van belang voor en over de humanitaire hulpverlening, o.a. in Sudan.
www.doktersvandewereld.nl Alle informatie over internationaal werk van Dokters van de Wereld, met bijvoorbeeld (laatste) nieuws uit het veld, rapporten, "Dossier Darfur" etc.
www.artsenzondergrenzen.nl Site met alle informatie over wereldwijde werk van Artsen Zonder Grenzen, zoals projecten, dossiers, foto-reportages en (laatste) nieuws.
www.nrc.no Site van de Noorse hulporganisatie Norwegian Refugee Council met informatie over hun projecten, zoals projecten gericht op vluchtelingen die op de vlucht zijn binnen hun eigen landen, zogenaamde Internaly displaced People.
