Betaald thuiszitten, dat lijkt tegenwoordig de zwaarste 'straf' voor een frauderende ambtenaar of corrupte bestuurder. Grote en kleine fraudezaken komen aan het licht, maar ambtenaren en bestuurders worden nauwelijks vervolgd. Hoe komt dat? Factor over onmacht, onkunde en onwil.

De lokale, provinciale en landelijke politiek in Nederland komt met grote regelmaat in opspraak. Nogal wat ambtenaren blijken gevoelig voor cadeautjes, vrijkaartjes of etentjes. Als de chef zich hieraan bezondigt, is het voor zijn ondergeschikten vaak de gewoonste zaak van de wereld zijn voorbeeld te volgen. Zo is er in veel plaatsen een cultuur ontstaan waarbinnen ongeoorloofd gedrag 'gewoon' is geworden.

G. Hoffmann, bedrijfsrechercheur

De aangiftebereidheid van de verschillende overheden is uiterst gering, ze houden de vuile was liever binnen. Het is slecht voor je imago om frauderende ambtenaren of bestuurders te vervolgen en bovendien wil niemand zijn politieke vrienden hard aanpakken. En als er wél aangifte gedaan wordt, is het nog maar te hopen dat het Openbaar Ministerie bereid is de fraude of corruptie te vervolgen. Het gaat vaak om moeilijk bewijsbare overtredingen die tijdrovend onderzoek vergen.

Een voorbeeld: in de komende maanden moeten zeven ambtenaren voor de rechter verschijnen inzake de bouwfraudezaak, en dat is maar liefst twee jaar na het eindrapport van de parlementaire enquête Bouwnijverheid. Intussen buitelt de ene dubieuze zaak over de andere heen. Zelfverrijking op onderwijs, de HBO-fraude, corrupte marechaussees, een nieuwe schaduwboekhouding waarbij het familiebedrijf van voormalig minister Jorritsma genoemd wordt en ook rond Betuwelijn en HSL wordt fraude vermoed.

Prof. Reijntjes, Universiteit Maastricht

Factor praat onder andere met de nieuwe burgemeester van Hoorn, tijdens de bouwfraudezaak de ‘meest corrupte gemeente van Nederland’ genoemd. Ook komen dubieuze zaken uit de gemeenten Spijkenisse, Schoonhoven en Houten aan de orde.

Samenstelling en regie: Annemarie van Zweeden; Research: Liesbeth Babel; Eindredactie: Christof van Basten Batenburg en Gert Corba

www.woutervankouwen.nl
Website van Wouter van Kouwen, die door de gemeente Houten voor de rechter is gesleept wegens schending van het ambtsgeheim. De Hoge Raad doet in november uitspraak.

www.sp.nl
De SP heeft een eigen fraudeteam opgezet.

www.hoffmannbv.nl
Één van de oudste recherchebureau's in Nederland.

www.groenlinks.nl