'We waren te druk met filmen om te beseffen wat voor impact dit zou hebben'

Met Birma VJ won de Deense regisseur Anders Østergaard al prijzen als de Joris Ivens Award 2008 en de Movies that Matter Award. In maart 2010 wordt bekend of daar een Oscar bij is gekomen. De IKON-webredactie sprak met hem.

De Deense documentairemaker Anders Østergaard had, toen hij begon met zijn film, een heel ander beeld voor ogen van het eindresultaat. Aan IKON vertelt hij: "Ik wilde laten zien hoe het is om in Birma op te groeien. Maar toen was daar ineens de opstand van de monniken tegen het militaire regime in 2007."
De regisseur vond het moeilijk om zijn oorspronkelijke idee op te geven, maar zag daarna al gauw de noodzaak in om dat wel te doen. "Ik moest even omschakelen, maar zag vervolgens in dat het verhaal over de opstand en de rol van de undercover journalisten uniek materiaal zou opleveren. Tijdens het maken van de film waren we echter te druk om te beseffen wat voor impact dit wereldwijd zou hebben. Dit was volgens mij iets wat een mens maar een keer in zijn leven kan overkomen."

De film, die vorig jaar op het internationale documentairefestival IDFA in Amsterdam werd vertoond en daar de Joris Ivens Award won, maakt nog steeds wereldwijd veel los. Østergaard: "De aandacht voor de politieke situatie in Birma was aan het afnemen, wij brachten het opnieuw onder de aandacht." Hij is een veelgevraagd gast op bijeenkomsten, waarbij ook twee keer Joshua aanwezig was, de videojournalist die in de documentaire naar Thailand vlucht en daarvandaan zijn team van videojournalisten (vj’s) probeert aan te sturen. Door Joshua’s ogen volgt de kijker de ontwikkelingen tijdens de opstand. Ook met hem spraken we.

"Ik heb het nog steeds druk met Birma VJ", vertelt Østergaard. "Dat doe ik naast het volgende project waaraan ik werk, als producent van een film over Nigeria." Østergaard maakte eerder onder andere Tintin et moi, over de stripfiguur Kuifje en zijn geestelijk vader Hergé. "Mijn uitgangspunt is altijd, ook bij Birma VJ, dat een film om artistieke redenen moet worden gemaakt. Ik voel me geen activist, maar ik maak verhalen die relevant zijn om te laten zien. Daarom denk ik voorlopig ook niet aan een vervolg van Birma VJ. Tenzij er een nieuw verhaal te vertellen is."

Østergaard is erg blij met de Oscarnominatie voor beste documentaire. In maart 2010 hoort hij of Birma VJ de winnaar is. "Ik denk dat we alleen al met deze nominatie een nog breder publiek kunnen bereiken en dus nog meer mensen op de hoogte kunnen brengen van de situatie in Birma."