Neem voor meer informatie, foto's op groot formaat, interviewaanvragen e.d. contact op met de afdeling Communicatie van de IKON of bel: (035) 6727101 / 06-51072809 (Mirjam Nieboer).
IKON Doc: Van vroedvrouw tot chirurg
Zondag 7 augustus, 18.00 uur, Nederland 2
Jaarlijks sterven in het zuiden van Afrika een kwart miljoen vrouwen in het kraambed. Mozambique heeft enkele jaren geleden een ambitieus plan opgevat om daar verandering in te brengen. Een kleine groep ervaren vroedvrouwen wordt opgeleid om in eenvoudige ziekenhuizen keizersnedes uit te voeren. Emilia Cumbane is één van hen. In de voor een Emmy genomineerde documentaire ‘Van vroedvrouw tot chirurg’ zijn we getuige van een strijd op leven en dood, dit keer niet op ‘t slagveld, maar in kraamkamers van ziekenhuizen en kliniekjes op het Mozambikaanse platteland,
De camera volgt Emilia Cumbane in het klaslokaal in de hoofdstad Maputo, waar ze intensieve theorielessen krijgt en bij de nachtdiensten op de kraamafdeling van een middelgroot ziekenhuis, waar ze ervoor moet knokken om door de dienstdoende artsen voor vol te worden aangezien. Tenslotte zien we haar aan het werk in een klein ziekenhuisje op het platteland van Mozambique, waar ze onder uiterst eenvoudige omstandigheden haar eerste zelfstandige keizersnedes uitvoert en voor het leven van vrouwen en hun baby’s vecht.
"Ik houd van mijn vak,"zegt Emilia, "Het is toch prachtig: mensen maken?" Het verhaal van Emilia toont aan hoe een dergelijke relatief eenvoudige en goedkope oplossing een enorme verbetering kan zijn voor de kwaliteit van de gezondheidszorg in Afrika.
.jpg)
IKON Doc: Op weg naar school
Zondag 14 augustus, 18.00 uur, Nederland 2
Wie genoten heeft van de documentaire Être et avoir uit 2002, over een schooltje op het Franse platteland, zal dat zeker ook doen bij het zien van deze documentaire, die zich op het platteland van Turkije afspeelt. De jonge Turkse onderwijzer Emre krijgt een baan in een afgelegen Koerdisch dorpje ‘in the middle of nowhere’. De overgang had niet groter kunnen zijn. Emre komt uit de stad, waar hij van stromend water en alle andere woongemakken was voorzien. Nu moet hij zich zien te redden in een eenvoudig huisje zonder enig comfort, in een gebied waar regelmatig dagenlang de stroom uitvalt. De nieuwe woonsituatie is nog tot daar aan toe, op het schooltje waar hij les gaat geven staan hem nog veel grotere uitdagingen te wachten…
Allereerst moet hij de kinderen naar school zien te krijgen. In de eerste dagen gaat hij de huizen af om te zien of zich daar nog leerlingen schuilhouden. Heeft hij de kinderen eenmaal op school, dan is daar het taalprobleem. De meeste kinderen spreken geen Turks en Emre spreekt geen Koerdisch. Tijdens een ouderbijeenkomst probeert hij de ouders ervan te overtuigen dat het belangrijk is dat zij hun kinderen helpen met het Turks. Zijn pleidooi moet voor de aanwezige moeders vertaald worden, want ook zij spreken alleen Koerdisch. Als ze begrijpen wat de bedoeling is, halen ze laconiek hun schouders op. “Wij hebben al jaren met ze te stellen, nu ben jij aan de beurt”, zeggen ze lachend. Een vader is cynisch: “In die paar jaar op school leren ze amper Turks.”
De documentairemakers Orhan Esikoy en Özgur Dogan volgen Emre gedurende zijn eerste jaar in het dorp. Met gevoel voor humor brengen ze in beeld, hoe de docent en zijn leerlingen langzaam maar zeker naar elkaar toe groeien. En al verstaan ze elkaar na een jaar nog steeds niet zo goed, de basis voor een vertrouwensrelatie waarin de kinderen zich verder kunnen ontwikkelen is gelegd.
.jpg)
IKON Doc: Een klein gebaar
Zondag 21 augustus, 18.00 uur, Nederland 2
Wanneer Hilde Back in de jaren 80 besluit een Keniaanse student te sponsoren, staat ze daar niet lang bij stil. Ze verwacht niet dat ze er ooit iets van zal horen. Maar Chris Mburu, de jongen die ze steunde, denkt nog dagelijks aan haar. Hij is inmiddels mensenrechtenadvocaat bij de VN. Zonder Hilde's steun was hij nooit in staat geweest de middelbare school af te maken. Geïnspireerd door Hilde's genereuze gebaar start hij een studiebeursproject voor getalenteerde kinderen uit zijn eigen dorp, van wie de ouders het schoolgeld niet kunnen betalen.
Nu hij zich er meer in deze vorm van hulpverlening verdiept, ontdekt Chris Mburu tot zijn schrik hoe zwak het openbare onderwijs in Kenia is geworden. Bijna geen van de leerlingen, die door de onderwijzer aan Chris zijn voorgedragen, slaagt voor het landelijke toelatingsexamen. Als tegelijkertijd na tumultueuze verkiezingen een golf van etnische geweld door het land spoelt, realiseert Chris zich dat het gebrek aan kennis de grootste vijand is van vrede en vooruitgang in z'n land. Onderwijs is nog nooit zo belangrijk geweest en dat vraagt om onconventionele oplossingen.
Holland Doc: Man en paard
Donderdag 15 september, 22.55 uur, Nederland 2
In de uitgestrekte woestijn van de Amerikaanse staat Nevada komen twee rauwe, ongepolijste werelden bij elkaar. Tegen de achtergrond van ruige bergkammen en scherpe kleuren, staan wilde mannen en paarden kwetsbaar tegenover elkaar. Chris, Dean, Gilbert, Charles, Steven, Bo en Mike zijn jonge gedetineerden in het Northern Nevada Correctional Centre. Zij zijn in de laatste fase van een lange en herhaalde gevangenisschap. Vóór hun terugkeer naar de maatschappij nemen ze deel aan een bijzonder project, waarbij ze wilde paarden vangen, temmen en trainen. Filmmaker Marjoleine Boonstra volgde de gedetineerden tijdens drie maanden van intensieve training, waarbij de mannen in de ogen van de paarden zichzelf weerspiegeld zien.
De mannen leren om opnieuw het vertrouwen van een levend wezen te winnen, dat hen in jaren van gevangenschap is ontglipt. Paarden zijn uitzonderlijk sensitief. Ze nemen de mannen zoals ze zijn, zonder geschiedenis, zonder strafblad, maar alleen als de mannen net zo open en kwetsbaar voor ze staan. Boonstra vangt de intimiteit van deze 'zware jongens' in een ontroerend moment van verandering: op de drempel van de vrijheid, in de uitwisseling van blikken van reflectie.
LUX: De wereld tien jaar na 9/11
Maandag 15 juli en 1, 8 en 15 augustus, 23.30 uur, Nederland 2
www.luxmagazine.nl
Na 9/11 is angst alomtegenwoordig en een geduchte politieke factor. In deze tweede reeks van de serie LUX met internationale denkers & doeners overstijgen we de zwartgalligheid en het maatschappelijk onbehagen in de zompige polder en bieden we uitzicht op nieuwe kansen en zelfverzekerd optimisme. In LUX geen fact free politics, maar hoopvolle feiten en aansprekende gedachten. Denken helpt op weg naar een nieuw decennium! Nieuwe serie met o.a. Zygmunt Bauman, Irena Bauman, Daisy Khan, Feisal Abdul Rauf, Seyla Benhabib en Doug Saunders. Warm aanbevolen voor Henk en Ingrid, Ahmed en Jim en de linkse en rechtse elites van Nederland.
Afl. 1: Het Design van de Angst
Maandag 25 juli, 23.30 uur, Nederland 2
Met Zygmunt Bauman, emeritus-hoogleraar in de sociologie in Leeds en Warschau en één van de invloedrijkste sociale denkers ter wereld en zijn dochter, architect Irena Bauman.
Door de permanente veranderingen zijn mensen onzeker en angstig over hun dagelijks bestaan. Wij voelen ons bedreigd in ons levensonderhoud, onze positie in de wereld, en in onze identiteit. Wat we niet kunnen beheersen is onbekend en onbegrijpelijk en dat is weer beangstigend. Ook in Nederland rukt de angst op als vormgever van het dagelijks leven. We zien het in gated communities, cameratoezicht, het Ministerie van Veiligheid en Justitie en een vergaande inbreuk op privacy voor ‘ons aller’ veiligheid. De roep om veiligheid klinkt steeds frequenter. Maar waarom eigenlijk? De paradox is dat we niet eerder in zulke veilige samenlevingen hebben geleefd maar banger zijn dan ooit. Is het mogelijk dit tij te keren? Bauman & Bauman laten zien dat het anders kan.
Afl. 2: Wolven in schaapskleren?
Maandag 1 augustus, 23.30 uur, Nederland 2
Met Daisy Khan, directeur American Society for Muslim Advancement in New York & imam Feisal Abdul Rauf.
In de aanloop naar de herdenking van 9/11 afgelopen jaar, breekt in New York een rel uit rondom het geplande islamitische centrum bij Ground Zero, Park51 genaamd. Daisy Khan en imam Feisal Abdul Rauf zijn de voortrekkers van dit initiatief, waarmee ze juist de interreligieuze dialoog verder wilden entameren. Na negatieve en soms aantoonbaar onjuiste berichtgeving door rechtse bloggers als Pamela Geller, voorbeeldig geholpen door rechtse anti-islam kringen in Denemarken, wordt het verzet opgepikt door de rechtse media en republikeinse politici als Sarah Palin. Een ware controverse is geboren. In plaats van voor vredestichters worden Khan en Rauf uitgemaakt voor wolven in schaapskleren. LUX gaat op zoek naar de drijfveren van Khan en Rauf en de mogelijkheden en onmogelijkheden van een liberale, Westerse Islam.
Afl. 3: Pleidooi voor gastvrijheid
Maandag 8 augustus, 23.30 uur, Nederland 2
Met Seyla Benhabib, hoogleraar politieke wetenschappen aan Yale.
Benhabib bekleedde de Spinoza leerstoel aan de Universiteit van Amsterdam en ontving in 2004 een eredoctoraat van de Universiteit voor Humanistiek.
Mensen verplaatsen zich continu van continent naar continent, van land naar land. Deze globalisering heeft grote gevolgen voor de levensvatbaarheid van ‘de nationale identiteit’. Dit stelt ons voor fundamentele vragen als: Hoe gaan wij om met de rechten van ‘anderen’? Hoe open zijn ‘onze’ grenzen? Hoe soeverein zijn we als land? Wie mag zich burger noemen? Kortom: wat is het spanningsveld tussen nationale en universele mensenrechten? Het thema is actueler dan ooit, nu ook in Europa landen hun grenzen weer willen sluiten onder invloed van de vluchtelingen uit de landen van de Arabische lente. De hedendaagse trend is dat wij ons terugtrekken op onze ‘eigen identiteit’ vol nostalgische verlangens naar een roemrucht verleden: Ik hou van Holland. Maar deze reflex om het verleden te koesteren, maakt ons niet klaar voor onze toekomst als wereldburger. Benhabib houdt een pleidooi voor het universele recht op gastvrijheid, omdat we leven in een wereldgemeenschap en niemand zijn geboorteland gekozen heeft.
Afl. 4: De migrant als motor van de economie
Maandag 15 augustus, 23.30 uur, Nederland 2
Met de Canadees-Britse onderzoeksjournalist Doug Saunders.
Onlangs verscheen zijn boek getiteld: De trek naar de stad.
Eén van de belangrijkste politieke en economische ontwikkelingen van de
21-ste eeuw is de trek naar de steden. Voor het eerst in de geschiedenis wonen er meer mensen in de stad dan op het platteland. Saunders toont aan dat wijken waar veel migranten zich vestigen vaak dynamisch zijn en een groot economisch potentieel hebben. LUX werpt een blik op de immigrantenwijken in Londen, Amsterdam en Istanbul. In plaats van keer op keer migranten te reduceren tot hun cultuur of religie, wordt het de hoogste tijd ondernemerschap en zelfredzaamheid aan te moedigen en te koesteren. Het probleem is niet dat er teveel migranten zijn, het probleem is dat we een korte termijn-visie hebben. Zonder immigratie zal onze levensstandaard dalen en welke politicus wil dat op zijn geweten hebben? Ook Europees gezien zijn er gezien de onvermijdelijke vergrijzingsgolf in 2050 maar liefst 80 miljoen extra arbeidskrachten nodig. Een goede immigratiepolitiek is puur eigen belang. En dus is hier goed koopmanschap geboden, een echte Hollandse deugd!
LUX: Grote denkers over de toekomst
Zaterdag 3, 10, 17 en 24 september, 11.00 uur, Nederland 2, herhaling
www.luxmagazine.nl
In verwarrende tijden waarin het samen leven ook in Nederland onder druk staat, legt LUX haar oor te luister bij visionaire denkers. Wie zijn wij, nu ‘onze’ identiteit niet langer vanzelfsprekend is? Wie willen we worden? En welke wereld willen we achterlaten aan onze kinderen? In deze nieuwe reeks gaat LUX in gesprek met acht filosofen en schrijvers van wereldformaat. Om antwoorden te vinden op prangende vragen in een snel veranderende wereld en om zo weer nieuwe hoop te krijgen voor de toekomst. Een inburgeringscursus tot wereldburger in vier afleveringen.
Afl. 1 Mondialisering – Van onderbuikgevoel naar goed leiderschap
Is er een weg uit de angst en onzekerheid die globalisering oproept? Alleen een land dat zelfvertrouwen mist, voelt de behoefte zich af te schermen van buitenlandse invloeden. Vertrouwen en culturele openheid gaan samen. Een etiquette over hoe om te gaan met de emoties van onszelf en anderen. (3 september)
Afl. 2 Diversiteit – Van ‘wij tegen zij’ naar een nieuw wij
Hoe gaan we om met verschillen in levensovertuiging en cultuur en welke rol speelt religie hierbij? Kunnen we het diepgaand met elkaar oneens zijn zonder het wederzijdse respect te verliezen? Een recept om tegenstellingen te overbruggen en het wij/zij denken achter ons te laten, op zoek naar een nieuw wij. (10 september)
Afl. 3 Moraal – Pleidooi voor een volwassen idealisme
Hebben we een nieuwe moraal nodig om goed samen te leven of is dat alleen maar bevoogdend moralisme? Welke waarden moeten we hoog houden? Neiman pleit voor rede, geluk, eerbied en hoop. Hoop zegt iets over hoe de wereld zou moeten zijn en onze mogelijkheid om die dichterbij te brengen. Een weg om een levenshouding te ontwikkelen van cynisme naar hoop en een volwassen idealisme. (17 september)
Afl. 4 Verlangen naar verbondenheid – Voorbij de nostalgie
Hoe creëren we een samenleving waarin we ons verbinden met elkaar en een sense of belonging, geborgenheid ervaren? Hoe kunnen we gevoelens van ontheemding laten verdwijnen? Zijn we voor ons geluk aangewezen op anderen of leven we uiteindelijk toch alleen voor onszelf? Een verhaal over verlangen naar bestemming en betekenis. (24 september)
Paul Rosenmöller en het land van Obama
Vanaf zondag 11 september, 21.10 uur, Nederland 2
In een serie van zes afleveringen reist Paul Rosenmöller door de Verenigde Staten van Amerika. Dit jaar is het tien jaar geleden dat Amerika in het hart werd getroffen door de terreuraanslagen op de Twin Towers in New York. Sindsdien lijkt het ‘land of the free’ zichzelf niet meer te zijn. De Amerikaanse droom is wreed verstoord en de nationale trots geknakt. Twee jaar geleden leek het tij gekeerd: Obama gaf het land nieuwe hoop. Maar wat is er over van die euforie? In zijn reis van oost naar west onderzoekt Rosenmöller aan de hand van verschillende thema’s wat er is overgebleven van de Amerikaanse droom en het 'heilige' vrijheidsideaal.
Aflevering 1: New York. Verdeelde vrijheid
Zondag 11 september, 21.10 uur, Nederland 2
Rosenmöller begint zijn reis in New York. Daar onderzoekt hij hoe het rechtse geluid van zenders als Fox de mening van de Amerikaan vormt. Hij is te gast in het radioprogramma van de invloedrijke Tea Party-voorman David Webb en gaat op zoek naar de oorspronkelijke bewoners van Amerika, de Indianen, die als tweederangsburgers zijn weggestopt in reservaten. (11 september)
Aflevering 2: Detroit. Stad in verval
Zondag 18 september, 21.10 uur, Nederland 2
Detroit is het meest schrijnende voorbeeld van veel Amerikaanse steden in verval, door het verdwijnen van de zware industrie. De stad van de auto-industrie zucht zwaar onder de economische crisis. In Detroit ontmoet Paul Rosenmöller de zwarte dominee Horace Sheffield. Hij voert een verbeten strijd tegen de afbraak. Sheffield zet zich in voor wie in Amerika de ‘Isolated Home Owners’ worden genoemd, mensen die zijn achtergebleven in een verder verlaten buurt. In grote delen van Detroit zijn winkels verdwenen. Verse producten zijn niet meer te krijgen. Sommigen hebben daar een creatieve oplossing voor gevonden. Ze maken van braakliggende terreintjes of voormalige plantsoenen stadstuinen, waarin ze zelf hun groenten verbouwen. In de stad Dearborn bij Detroit lijkt de moslimgemeenschap geen last te hebben van de economische crisis. Hoe kan dat? (18 september)
Aflevering 3: Kansas. Verlaten land van God
Zondag 25 september, 21.10 uur, Nederland 2
Na een lange treintocht via Chicago trekt Rosenmöller verder door de uitgestrekte vlaktes van Kansas. Dit is het meest traditionele deel van Amerika, dat wel eens denigrerend ‘flyover land’ wordt genoemd. In dit gebied van uitgestrekte graanvelden en grote veehouders wonen veel conservatieve christenen die staan voor hun ethische principes. Ze zijn tegen abortus, euthanasie en het homohuwelijk. Zij hechten erg aan hun vrijheid en houden de overheid het liefst op afstand. (25 september)
Aflevering 4: Colorado. Prijs van de oorlog
Zondag 2 oktober, 21.10 uur, Nederland 2
Het leger en het gevangeniswezen zijn de twee grootste werkgevers in Colorado. Paul Rosenmöller portretteert Amerikaanse soldaten die overal ter wereld worden ingezet in de strijd tegen onderdrukking en terreur. Die vrijheid als ‘exportartikel’ eist echter een zware tol in de Amerikaanse samenleving: bijna elke militair kent wel een collega die in een ‘bodybag’ uit Irak of Afghanistan is teruggekeerd. Bovendien hebben vele jonge mannen en vrouwen ernstige psychische klachten na traumatische ervaringen in de strijd. Er zijn grote sociale problemen onder veteranen en de criminaliteit is hoog. Veel oud-militairen belanden in de gevangenis. (2 oktober)
Aflevering 5: Arizona. Grenzen van de vrijheid
Zondag 9 oktober, 21.10 uur, Nederland 2
De bevolking van Amerika is opgebouwd uit immigranten, mensen van over de hele wereld die geloofden in de Amerikaanse droom. Maar hoe zit het met nieuwe immigranten? Vanuit Mexico proberen dagelijks tientallen arme Zuid-Amerikanen het beloofde land Amerika te bereiken. En hoewel velen werk vinden als illegale landarbeider, kinderoppas of tuinman; erg welkom zijn de Latino’s niet. Als ze al uit handen kunnen blijven van de grenspolitie, worden ze opgejaagd door particuliere ‘patriotten die de welvaart graag voor zichzelf willen houden. Toch zijn er ook Amerikanen die zich het lot van de immigrant aantrekken, zoals de ‘Samaritans’. (9 oktober)
Aflevering 6: Californië. Zonnige toekomst
Zondag 16 oktober, 21.10 uur, Nederland 2
Ook Californië heeft zwaar geleden onder de economische crisis: de staat is failliet. Toch gloort juist hier nieuwe hoop. Op grote schaal wordt er gewerkt aan technische vernieuwing die moet leiden tot een duurzame, groene economie. Wordt dit de nieuwe American dream? (16 oktober)