Komt een leek in de kerk

En dan nu: voor het eerst bezoek ik een kerkdienst om 5 uur ‘s middags. Eindelijk een christelijke tijd. Zou dit tijdstip beter zijn om de jonge medemens te bereiken? Het werkte goed voor de Preek van de leek serie, dus waarom niet op substantiële basis? Net bekomen van de kater op zoek naar wat inspiratie voor de week die komen gaat. Al lopend door het Vondelpark ontdek ik dat de inspiratie toch veeleer gevonden wordt in een glas gekoeld rosé. De moderne mens verzorgt z’n geneugtenbehoefte in ieder geval goed.

Voor de Vondelkerk staat een uitnodigend bord om vrijblijvend te komen bezinnen. Toch loopt iedereen erlangs. De laatste zin op het bord in de trant ‘De echtheid van Gods goede boodschap ontdekken’, is klaarblijkelijk te bevreemdend voor de rozige leek. Zelf heb ik me laten inviteren via de website. Alhoewel. De site werkt gekmakend verwarrend. Zo staat ergens verstopt dat de dienst wekelijks om 17 uur plaatsheeft. Daarentegen staat in de agenda vermeld dat er om 16 uur een gebedsuur is en om 18:30 een avondmaal; geen dienst dus. En nadat ik heb gelezen dat er om de week afwisselende een forumdienst dan wel podiumdienst is die terug te vinden zou zijn in de agenda, maar daar dus niet terug te vinden is!, sla ik door. Ik ben verloren en heb redding nodig, en wel direct! Gelukkig ontdek ik op de site een naam van een kennis, die mij uiteindelijk wat duidelijkheid weet te verschaffen.

Goed, een podiumdienst van de jonge gereformeerde gemeente Via Nova ga ik dus beleven, welke de Vondelkerk wekelijks huurt. En zou het inderdaad door het tijdstip en de moderne formule komen dat er zoveel jongeren zijn of zoeken ze elkaar gewoon op? Hoe dan ook schat ik van de veertig aanwezigen de helft onder de dertig. Ik word zeer vriendelijk welkom geheten en schud met wel acht mensen de hand. Er wordt limonade geschonken en rustig over koetjes en kalfjes gepraat. De kerk is van binnen groot, mooi, licht en rond. In een ellipsvorm staan de stoelen in drie rijen tegenover elkaar opgesteld. Zou er a la het lagerhuis gedebatteerd gaan worden?

Een van de moderne aspecten van de dienst behelst namelijk de mogelijkheid om op een vooraf ingepland moment te interrumperen. Zo kan er aan het begin vermeld worden waar je dankbaar voor bent en na de preek is er gelegenheid tot het stellen van vragen. Wanneer de dominee vraagt om naar voren te komen zie je de mensen echter letterlijk ineen krimpen, huiverig voor de publieke aandacht. Uiteindelijk komen er twee mensen naar voren. De een spreekt dank uit voor de geboorte van een zoon van een kerklid en de ander hoopt dat de mensen in Japan kracht kunnen putten uit God.
Het andere aspect omvat de ‘stille omgang’. Na de preek, die over verslaving gaat, krijg je de tijd om na te denken over de verslaving in jouw leven en hoe je dit aan kunt pakken. Om daartoe over te gaan, mag je vanuit een mandje een steentje en een kruis pakken om vervolgens in een zelf uitgekozen hoekje, in diepe contemplatie te verzinken. Wanneer je tot bezinning bent gekomen, mag je het steentje aan het grote kruis schenken en een kaarsje branden. Velen grijpen deze gelegenheid aan en beraden zich met zeer serieuze blik.

Om erover in intern beraad te kunnen gaan bood de dominee in zijn preek al een aantal handvatten. Daarvoor neemt hij met een lengte van dertig minuten flink de tijd. Bij tijd en wijlen is het interessant. Zo heeft hij het over de infobesitas verslaving, zijn geslaagde poging af te vallen, en stelt hij de vraag wat je ermee aan moet wanneer mensen zeggen dat ‘God je accepteert zoals je bent’, wanneer je dat zelf helemaal niet doet. Interessante vraagstukken. Hij verzuimt echter uit te leggen hoe hij het stappenplan om van je verslaving af te komen, op zichzelf, namelijk zijn overgewicht, heeft geprojecteerd. Daarom blijft het allemaal wat abstract.

Voor een leek lijkt de opzet en de vorm me een behoorlijke stap in het diepe. Natuurlijk is een kerk ervoor om het woord van Jezus te verkondigen en zo nu en dan voel ik me ook ontroerd wanneer de dominee een verhaal uit het leven van Jezus vertelt met betrekking tot verslaving. Maar om op zo’n zware manier geconfronteerd te worden met het kruis tijdens het denken over je verslaving, en de evangelische wijze waarop de dominee de thematiek bespreekt, kan behoorlijk wat wrevel veroorzaken. Een net iets mildere vorm zou al veel schelen. Door bijvoorbeeld meer in te haken op het fenomeen infobesitatas zonder al teveel te leunen op termen als ‘religieuze prestaties’, zou de aandacht van de leek al een stuk langer vastgehouden kunnen worden. Ook het inbrengen van input ter discussie is leuk bedacht maar niet handig geprogrammeerd. Leek of niet, je komt om een dienst bij te wonen, om te bezinnen, te luisteren. Na de dienst zou het meer op plaats zijn om met de belangstellenden door te praten over de thematiek.

---

Score

Gastvrijheid: 9. De groep zelf is hartelijk en het nodigt uit om naderhand een gesprekje aan te knopen of zelfs terug te komen. Er worden veel activiteiten georganiseerd. Zo zijn er groepjes waarbij je je kunt aansluiten om gezamenlijk te eten, worden er filmavonden georganiseerd en zijn er af en toe andere bezigheden.
Zelf heb ik echter het gevoel dat door het overduidelijk aanwezige evangelische karakter de kerk de komende tijd weliswaar (onder jongeren) zal groeien, maar voornamelijk aantrekkelijk is voor personen die al jaren in contact staan met het christendom.

Liedjes: 4. Er worden bijna alleen maar opwekkingsliederen gezongen. Ze klinken mij totaal niet bekend in de oren. Het publiek zingt evenwel uit volle borst mee. Ik vind de teksten nogal eenzijdig en door het evangelische karakter raken ze me bijna allemaal niet. Later hoor ik van een kerklid dat de liedkeuze erg verschilt per week en het dus zeker niet regel is dat opwekkingsliederen op het menu staan.
Eveneens verschilt de bandbezetting per keer. Nu was er enkel een pianist aanwezig. Maar het komt ook voor dat er cellisten, voorzangers en andersoortig instrumentalisten de begeleiding verzorgen

Internet: 3. Er is behoorlijk wat te vinden over de motivatie van de kerk. Wel moet je daarvoor goed zoeken. Zo kun je enkele diensten terugluisteren en lezen welke activiteiten georganiseerd worden. Je mag alleen plaatjes bekijken als je bent ingelogd. De thumbnails zijn wel te zien en daaruit blijkt dat deze foto’s ook al her en der in groot formaat op de site worden gebruikt. Dus waarom ze op de fotopagina afgeschermd zijn is me een raadsel.

Preek: 6. Dominee Siebrand Wierda praat duidelijk met een licht Fries accent. Door het evangelische karakter is het voor een leek vaak moeilijk om je erin in te leven. Tevens mist het uitwerking. Vaak worden onderwerpen aangestipt waar hij verder niet terugkomt of op doorgaat. Dat is jammer, want bij sommige voorbeelden die hij opnoemt werden mijn oren wel gespitst. Aan de andere biedt de dominee wel houvast door een duidelijke structuur in zijn preek aan te leggen. Regelmatig vermeldt hij waar hij zich bevindt in zijn verhaal.

Tags: evangelisch, gereformeerd, opwekking, vondelkerk