Komt een leek in de kerk

Moest ik laatst in de Begijnhof ontdekken dat bij mij in de buurt ook een katholieke kerk zit! De katho’s lijken er een sport van te maken om niet op te vallen. Honderden keren ben ik al door de tweede Oosterparkstraat gefietst zonder ooit op te merken dat er zich daar een kerkgebouw bevindt; en op internet ben ik ze evenmin ooit tegengekomen.

Als ik aan kom lopen en de klok boven de pastorie hoor klingelen, weet ik dat ik goed zit. Ja, de pastorie, want dat is wat ervan overbleef nadat het originele kerkgebouw in 1982 werd gesloopt wegens de terugloop (net als de Sint Vincentius. Het moet een treurig decennium zijn geweest voor de papen in Amsterdam). Jammer, want op verschillende foto’s is te zien hoe mooi de kerk van binnen en buiten was. Nu staat er op deze plek een ouderencentrum. En dat komt goed van pas want de ouderen worden een voor een via de gedeelde binnentuin naar binnen gerold.

In een kleine zaal die er ook typisch uitziet als een ouderencentrum zit een gemêleerd gezelschap van Nederlanders, Surinamers en Indonesiërs. De gemiddelde leeftijd onder de 50 aanwezigen ligt rond de 65. De priester komt klokslag half 11 op. Zo moet Jan-Jaap van der Wal er over 20 jaar uitzien stel ik me voor. Gedurende het uur dat hij de dienst leidt, probeert hij ook af en toe koddig te zijn. Verder praat hij met een formele didactische stem.

Wat me als eerste opvalt is dat de dienst er anders uitziet dan gebruikelijk bij de katholieken. Zo wordt er niet aan het begin gedeclameerd dat we voor eeuwig en altijd zondig zullen blijven. En wat me verder positief stemt is dat er niet bij name wordt vermeld dat de katholieke kerk de enige ware kerk is. Mooi zo. De liederen gaan wel heer erg vaak over het einde der tijden. Het thema van de dienst is de Heilige drie-eenheid. “Hoe moet je dat uitleggen? Sommige dingen zijn gewoon zo”, zijn de openingswoorden van de priester om het onderwerp aan te kondigen, maar al gauw herstelt hij zich met een degelijke uitleg over de betekenis van de drie eigenschappen van God die voor iedereen te volgen is en bovendien enige indruk maakt. Zo zie je maar: als je op de juiste manier onderwerpen weet aan te snijden, weet je leken te enthousiasmeren en rotten in het vak te prikkelen. Hoe vaak kom ik per slot van rekening niet christenen tegen die erkennen slechts gebrekkig te kunnen uitleggen wat bijvoorbeeld de Heilige geest is of voor hen betekent. Bij navraag blijkt dat ze het prettig vinden wanneer dit soort onderwerpen eens per jaar terugkomen. Deze voorganger weet aan de hand van enigszins vreemde voorbeelden – zoals een overstekende pauw – uit te leggen hoe de drie-eenheid geïnterpreteerd moet worden en op wat voor manier deze aspecten steun kunnen geven in het leven. Daarbij refereert hij regelmatig naar zinnen uit de gezongen liederen en voorgelezen Bijbelteksten.

Tijdens de collecte zingt het mini-koor op mooie opera-achtige wijze drie nummers. De teksten zijn Duits en bovendien hoog gezongen waardoor ze nauwelijks te volgen zijn, maar klinken desalniettemin prachtig.

Een uur later zit het geheel erop. Door de combinatie van mooie muzikale intermezzo’s, een overzichtelijke preek, de luchtigheid en de korte duur, zou deze dienst best aan kunnen slaan bij leken. Maar ja, over het algemeen ontbreken de jongeren, de jongvolwassenen en de wat ouder volwassen mensen, hetgeen niet erg uitnodigend is om je thuis te voelen in de gemeenschap.

---

Score
Gastvrijheid: 6. De deur staat niet wagenwijd open, en er is ook niemand om me op te vangen, maar door al het glaswerk krijg ik wel het gevoel dat het gebouw open is. Tijdens de christengroet is het verschil tussen de continenten duidelijk te merken. De enige twee jonge Antillianen zeggen niks tijdens het handen schudden, de oudere Antillianen – of Surinamers, daar wil ik mijn handen niet aan branden – schudden met een glimlach, evenals de Indonesiërs. De Hollanders bevinden zich daar ergens tussenin. Aan het einde van de dienst worden twee karretjes binnengereden. Een met koffie en een met hele ouderwetse, feloranje, grenadine.

Liederen: 7. De gemeente heeft haar eigen, zeer dunne boekje met de gebruikte liederen, geloofsbelijdenissen en gebeden. Daarnaast wordt er een korte liturgie meegeleverd met onder andere de teksten van aanvullende liederen die gezongen zullen worden. Daarvan uitgaande vraag ik me af of het materiaal wel divers genoeg is om een jaar mee te vullen. Maar daar mag ik natuurlijk geen uitspraak over doen op basis van slechts een bezoek. De liederen zijn op een Taize-lied na, wat ouderwets maar passen goed bij de het thema. De zangeressen zorgen voor wat verdieping

Internet: 5. Het is dat ik van een priester het exacte adres van deze kerk kreeg, anders had ik de website niet gauw gevonden. Je kunt er preken teruglezen en de agenda bekijken. Er staat echter niet vermeld wat het adres is alwaar de vieringen plaatshebben! Wanneer ik zoek op het woord ‘locatie‘, kom ik daar wel achter. De site schijnt net nieuw te zijn en daarom staat er een poll op de homepage met de vraag wat je ervan vindt. De optie Matig/slecht bestaat echter niet, dus ik breng geen stem uit.

Preek: 8. Een duidelijk verhaal, gebracht met een mooie opbouw. De preek is misschien net wat te lang. Ook bij veel vaste gasten zie ik de laatste twee minuten de aandacht wat verslappen.

Tags: katholiek, taize