Komt een leek in de kerk

En dan zeggen ze dat Amsterdam een kleine stad is. Halverwege de fietstocht naar Amsterdam-Zuid, merk ik dat 25 minuten van te voren vertrekken toch een te korte tijdsspanne is om fatsoenlijk naar de kerk te geraken. Als een malle scheur ik over de kalme Amstel, terwijl ik een dominee van een eerdere kerk voorbij zie fietsen. Verdacht; zijn kerk is de andere kant op. Geen tijd om na te denken, ik ben op missie. Twee voor tien stellen kerkklokken mij gerust wanneer ik met piepende banden tot stilstand kom voor de Willem de Zwijgerkerk nabij het Olympiaplein. Gutsend van het zweet probeer ik de kerk binnen te lopen alwaar de toegang mij wordt verhinderd door vier kleine kinderen die zonder voogd niet naar binnen durven.

Een minuut later zit ik op de vier jonge kinderen en twee beginnende pubers na, als enige jongere vooraan. Zo’n 65 oudere mensen staren mij aan terwijl ik snel de laatste knoopjes van mijn overhemd dichtknoop. Op het orgel wordt Bach gespeeld. De dominee loopt de kansel op. Iedereen gaat staan voor het intochtslied. Direct daarna zegt het publiek als antwoord op de voorganger dat de Heer hemel en aarde gemaakt heeft. En evenzo volgt het drempelgebed in rollenspel. Het drempelgebed, zegt me eerlijk gezegd niks, maar het klinkt als een soort verzoeking aan God om aanwezig te zijn. Het wordt opgevolgd door het Kyriegebed, waarbij je dus aandacht voor anderen vraagt. Dat laatste doet me meer dan het eerste gebed. Normaal gesproken dan. Maar deze dominee brengt alles op dezelfde monotone manier. Alsof het een verplicht nummer is dat even afgewerkt moet worden. Het brengt je helemaal niet in de sfeer om überhaupt aan anderen of aan God te denken. Hetzelfde geldt voor het voorlezen van de Bijbellezingen. Direct na het uitspreken van de laatste woorden, zegt de voorganger: “Dit was de lezing, op naar het volgende” Er is geen seconde ruimte om de woorden op je in te laten werken.

Inmiddels is duidelijk wat het thema van de dienst zal worden: zaaien. Aan de vier kinderen wordt het uitgelegd middels de aankomende vakantie. Een moment om nieuwe ervaringen op te doen, met nieuwe vriendjes te spelen. Uit de Bijbel wordt uiteraard het verhaal van de zaaiende boer voorgelezen en alle gezongen liederen gaan erover. Enkele hebben mooie teksten die volgens mij ook jongeren zullen aanspreken. Andere liederen hebben echter wel een vernieuwing nodig. Want de ‘drie-een-ge’; dat woord kan een normaal mens toch niet in het strottenhoofd fabriceren tijdens het zingen?

Na de tweede lezing volgt de preek. Het contrast met de gebeden en lezingen had niet groter kunnen zijn. Ineens staat de dominee dolenthousiast te praten. In iedere zin is er ten minste een woord dat uitbundig de nadruk krijgt. Vooral het woord fantastisch wordt geexclameerd alsof de meest spectaculaire Voice of Holland kandidaat ooit net zijn lied heeft laten horen. “Amsterdam-Zuid in de zomer? FANTASTISCH. Het schilderij de zaaier van van Gogh? FAN-TAS-TISCH! De rijke historie van Amsterdam? FASCINEREND!!”. En alhoewel het kortom fenomenaal is in de zomer, blijft voornamelijk de articulatie van de dominee het meeste hangen. Hij vertelt rijkelijk het verhaal van de zaaiende boer nog eens na, maar het wordt daardoor niet verduidelijkt. We krijgen te horen dat alles een moment van bloei heeft en een moment van verhaal – zoals het christendom zelf. Maar nooit gaat het verhaal leven. Nooit wordt verteld wat al dat prachtigs met je kan doen; waardoor deze ‘zaadjes’ bij jou tot bloei kunnen komen. De preek duurt meer dan 20 minuten en ik merk dat ik ondertussen behoorlijk vaak afdwaal naar mijn eigen hoogtepunten van de stad Amsterdam. Uiteindelijk is volgens mij de boodschap dat we zaaien in het leven voor een mooi hiernamaals. Maar het kan zijn dat ik niet de volle aandacht bij de conclusie had, maar meer dacht aan het aankomende bezoek aan het terras. Gelukkig komt de preek altijd achteraf online te staan, zo meldt de liturgie, dus zal ik die binnenkort nog eens nalezen.

Het dankgebed na de preek is het eerste onderdeel van de dienst dat een beetje indruk maakt. De dominee blijkt het toch wel te kunnen om aandacht te besteden aan de zinsopbouw om stil te kunnen staan bij de besproken onderdelen. 70 minuten na aanvang sta ik weer buiten. Op basis van deze dienst kan ik me goed voorstellen dat er geen jongeren zich in deze kerk bevinden. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat het zomer is en het niet de huisdominee was die voorging.

---

Score
Gastvrijheid: 8. De klokken geven al aan dat er iets staat te gebeuren in de kerk en de deur staat open. Twee mensen heten me welkom in de kerk. Keurig verzorgd. De koffiekopjes staan mooi opgesteld achterin de kerk en een van de parochianen heeft koekjes gebakken. Een man vraagt of ik hier niet vaker ben geweest omdat hij meende dat ik tot vorig jaar wekelijks op bezoek kwam. Helaas, geen verloren zoon die terugkeert.

Liederen: 7. De liederen zijn in mooie volgorde over de dienst verspreid. Ze zijn veelal door Willem Barnard geschreven danwel vertaald. Velen hebben een behoorlijk ouderwets taalgebruik. Ze worden allen met de orgel begeleid.

Internet: 6. De website biedt veel informatie maar is vaak verwarrend. Moet ik voor een plattegrond nu op ‘kerkgebouw’ of ‘contact’ klikken? Het blijkt het laatste te zijn. Sommige onderdelen die in het menu worden aangeboden, resulteren in een lege pagina. Tekst valt her en der over plaatjes heen of valt buiten de kaders.

Preek: 5. Het meeste is hierboven al omschreven. Het schilderij de zaaier werd tot twee keer aan toe prachtig bevonden. Maar het gedeelte met betrekking tot de Bijbellezing maakt geen indruk, evenals de rest van het verhaal. Als daarentegen het doel was om de volgeling te laten wegdromen naar schitterende plekken, dan is de opzet behoorlijk goed geslaagd

Tags: barnard, gebed, protestants