Komt een leek in de kerk

Dit weekend vertelde Jan Terlouw in NRC Handelsblad dat hij God ziet als een darwinistische noodzaak. Hoeveel atheïsme de jonge medemens zichzelf ook toedicht, de behoefte om iets bovennatuurlijks te ervaren blijft ongekend groot. Een vleugje van dat mystieke gevoel vinden velen in de kerk – de katholieke kerk met alle pracht en praal, dat snapt u. De mystieke grandeur spat er wat dat betreft vanaf wanneer je de Rooms-katholieke Krijtberg binnen komt lopen. Prachtig verlicht door de magnifieke glas-in-lood ramen, stralen de vele beelden je tegemoet. En als dan het koor begint te zingen, waan je je haast in de hemel.

Totdat de priester en diakenen binnen komen lopen. Zoals u weet ben ik zonder religie opgevoed. Wat ik meekreeg van de kerk, kwam door het medium film. Epische Kruisridderfilms om specifiek te zijn. Dus als de eerste diaken bij binnenkomst een stok met Jezus daarop hoog in de lucht houdt, denk ik slechts een ding: Heilige oorlog, alle moslims het land uit. Ja mensen, het christelijk beeld dat in de media geschetst wordt, laat verre van een positief beeld achter.

Hoewel in mijn dagdroom het bazuingeschal vanuit de hemel klinkt, valt het in werkelijkheid mee. De stok wordt bij het altaar neergezet, de diakenen gaan in bidhouding naast de dominee staan die de schuldbelijdenis verkondigt. Dit wordt gevolgd door lofgezang. Maar wat gebeurt er nu? Het koor zingt Latijn! Terwijl in de liturgie de tekst toch echt in de Nederlandse taal staat afgedrukt. Nu is mijn kennis van het Latijn een klein beetje ingezakt moet ik bekennen. Ik ga er voor het gemak maar van uit dat het een vertaling betreft. Bij het omslaan van de bladzijde in de liturgie na afloop, zie ik echter schuin gedrukt staan ‘of’, gevolgd door de Latijnse tekst die zojuist gezongen is. Een gelukje, het is volgens mij echt de vertaling. Maar dit ‘of’-systeem gaat de hele liturgie door. Soms moeten we zelfs kiezen uit drie teksten. We kunnen door alle opties dan ook spreken van een waar boekwerk. Het is de kunst op tijd de juiste keuze te vinden. Nog zo opmerkelijk: het eucharistisch gebed dat wordt opgesomd staat letterlijk afgedrukt – a een hele pagina. Maar het antwoord dat het publiek moet geven op de afsluitende zin ‘verkondigen wij het mysterie van het geloof’, staat juist niet afgedrukt en blijft voor de leek dus daadwerkelijk een mysterie. Afgezien daarvan volgt deze Jezuïeten-dienst een standaard RK-verloop, met als verschil dus dat alle liederen in het Latijn gezongen worden. Opmerkelijk is het toch wel te noemen dat vlak voor de preek vanuit het niets een nieuwe priester(?) het strijdtoneel betreedt en vanaf papier de verkondiging voorleest. Om vervolgens weer net zo snel te vertrekken. Het moet de last minute-dominee zijn geweest, om goddelijke interventies op te vangen.

Hoe dan ook. Het is vlak voor advent de laatste normale week van het jaar. Dat betekent echter niet dat we dan maar ook in die periode een normaal leven moeten leiden. We hebben van God de hoeveelheid talent gekregen waar we mee kunnen omgaan. En die moeten we niet verkwanselen. Zoals gebruikelijk bij de katholieken is de preek kort en eenvoudig. Het draait hier om de vorm. Wat dat betreft kun je hier uitstekend terecht. De dienst eindigt met een fenomenaal stukje orgelmuziek. Maar terwijl ik nog zit te genieten van de slottonen, schuift een vrouw al naast me aan voor de volgende dienst. Met 4 diensten per zondag kunnen we met recht spreken van een heuse kerkfabriek.

---

Score
Gastvrijheid: 8. Een man geeft me bij binnenkomst het laatste op tafel liggende liturgieboekje. Rond de 150 mensen zitten in de kerkbanken. Voor me zitten twee nog niet zo opstandige pubermeisjes tussen hun opa en oma in. Ze doen aan alles mee, maar knielen tijdens de biecht, gaat ze toch echt wat te ver. Na afloop wordt ik keurig uitgenodigd wat te drinken in de pastorie

Liederen: 8. Het is genieten geblazen. Alleen voor de muziek al zou je de kerk ten minste eens per jaar willen bezoeken. De vraag die daarop volgt: geven ze ook Latijncursussen? Jawel, dat doen ze!

Internet: 8. Een goed verzorgde website. Voor een leek is het wel moeilijk kiezen tussen de vier soorten diensten op zondag. Is de hoofddienst nou de Hoogmis met gemend koor ‘Jubilate Deo’, de Latijnse Hoogmis met gregoriaans koor ‘Schola Cantorum’, de Eucharistieviering zonder zang of de
Eucharistieviering met samenzang? Het verschil tussen alle opties wordt niet toegelicht.

Preek: 7. Ze zit theologisch best aardig in elkaar, maar is niet van hoogstaand niveau. Eerst wordt vermeld wat de Paus schreef aan het pasgeboren zeven miljardste kind op de aardbol. Dat ie speciaal is en dat het de Paus spijt dat de mens er tot nu toe zo’n zondig zooitje van heeft gemaakt. Vervolgens krijgen we te horen dat wijzelf ook talent hebben die we ten uitvoer moeten brengen omdat we daarmee God eren. Ook voor de leek is de toon juist, echter niet zeer pakkend.

Tags: jezuieten, katholiek