Laatst nam ik een al jaren van de kerk gevrijwaarde vriend mee naar een kerkdienst. Tijdens het Avondmaal maakte hij de opmerking dat het veel efficiënter zou zijn wanneer alles van te voren geprepareerd zou zijn. Een klein pakketje met een stukje brood en een pipetje gevuld met wijn dat onder de stoel klaar ligt om te consumeren wanneer de dominee de zegen erover uitspreekt. De betekenis van het ritueel ging duidelijk langs hem heen.
Toch raakte hij een gevoelige snaar. Want de kritiek onder alle jongeren die ik het afgelopen jaar meenam naar een dienst met Avondmaalviering was eenduidig: “Op zich spreekt het me best aan, maar dat eten van dat brood duurt zo ontzettend lang! Ik ben dan alweer vergeten waar de preek over ging. Bovendien is de opgebouwde spanningsboog totaal verdwenen”. Dit zorgde ervoor dat ze niet snel terug wilden komen.
Het is niet zozeer dat ze de boodschap achter de viering niet snappen of niet mooi vinden. Het is de vorm die ze de das omdoet. Het ‘schaapachtig’ in de rij staan geeft ze meer het gevoel dat ze hun zonden moeten laten wegspoelen dan dat ze zich verbonden voelen met elkaar en met God.
Jongeren tegenwoordig willen zich betrokken voelen, ervaren dat ze ertoe doen, gekend worden. Voor hen gaat het Avondmaal pas leven wanneer ze net als Jezus en zijn discipelen echt gezamenlijk om een tafel zitten. Waar ze elkaar in de ogen kunnen kijken, ervaringen kunnen uitwisselen, contact kunnen maken. Binnen veel jongerenbewegingen in kerkgemeenschappen zie je al gebeuren dat ze elkaar opzoeken om in klein verband met elkaar te eten en zodoende het brood delen. Deze traditie zou naar buiten toe doorgetrokken moeten worden. Zoals sinds enkele jaren Nederlanders worden uitgenodigd om tijdens de Ramadan bij een islamitisch gezin te komen eten, zouden atheïsten, ietsisten en zwevers geïnviteerd kunnen worden aan te schuiven bij het Avondmaal. Om in een intieme setting te praten over zingevingvragen.
Overigens heeft de jonge generatie allang haar eigen alternatieve Avondmaal ontworpen. Momenteel is couchsurfing razend populair. Het internetplatform waar je aangeeft dat je jouw bank beschikbaar stelt voor toeristen die geen geld over hebben voor een hotel of simpelweg in contact willen komen met de plaatselijke bevolking. Onlangs is aan de website de mogelijkheid toegevoegd om couchsurfing-feesten te organiseren. Dit onderdeel is voornamelijk populair onder studenten (al dan niet uit het buitenland). Mensen komen bijeen in het aangewezen park, nemen eigen eten mee, delen die avond met elkaar verhalen en voedsel en gaan vervolgens weer hun eigen weg. Weliswaar ontbreekt bij deze manifestatie het sacrale aspect, maar het geeft wel aan dat het verlangen elkaar te vinden en met elkaar het leven te delen universeel is.
De kerk hoeft niet altijd met de tijdsgeest mee te gaan, maar met deze vormen kan ze een brug slaan naar de jongeren die de betekenis van het Avondmaal nog moeten aanleren.
Gepost in Ervaring op 27 Jan 2012 door admin
January 31st, 2012 at 12:12
Hey Guido,
Mooie suggesties. Ik denk helemaal dat het vieren van maaltijden een mooie manier is om gastvrijheid te betonen aan buitenstaanders (en ook aan elkaar als kerkgangers trouwens), het beeld van een maaltijd komt ook in de bijbel op cruciale plekken terug. Maar het avondmaal is in veel kerken beperkt tot de mensen die zich door het ritueel actief aan Jezus willen verbinden. Daarmee is het niet zo’n geschikt ritueel om te delen met buitenstaanders. Mijn voorstel zou zijn om het avondmaal een exclusief christelijk ritueel te houden en met buitenstaanders en geïnteresseerden maaltijden te vieren, waarin alle ruimte is voor gesprek over en weer over wat je ten diepste beweegt.
April 18th, 2012 at 21:49
Ja, mooi. Voor mij is avondmaal heel dichtbij gekomen. gewoon een feest om je hele leven met God te vieren. samen, met lief en leed, en ja, liefst lekker eten erbij.
Ik heb er zelfs een boekje over geschreven ‘De ontdekking van het avondmaal’. Heel bevrijdend!