Komt een leek in de kerk

Voor de Keizersgrachtkerk heb je alleen maar een huisnummer nodig om te weten waar die zit. Prachtig gesitueerd, straalt het gebouw in het winterse zonlicht. Er goed en wel binnen raken is een ander verhaal. Schitterende traptreden wijzen de weg naar de brede deuren, maar deze zijn gesloten. Ernaast is een smalle deur die wel toegang biedt tot de gereformeerd protestantse samenkomst. Na eerst in de kantine, keuken (“hallo, ik ben niet nieuw hoor”), garderobe en wc verzeild te zijn geraakt, vind ik mijn weg naar de kerk via een smalle trap die direct naast de ingang blijkt te zitten.

Daar aangekomen zegt de man die de liturgie uitdeelt “ah, jij bent nieuw. Blijf staan want we willen je houden!”. Met twee informatieboekjes stevig in mijn handen gedrukt, mag ik doorlopen. De kerk is mooi en licht met wit geverfd hout en twee opeengestapelde balkons. Even waan ik me bij een amateurtoneelgezelschap want de dirigent(!) vertelt band en publiek (70 personen) hoe straks de liedjes gezongen moeten gaan worden.

Later ontdek ik waarom dit gebeurt want sommige liedjes worden in canon gezongen – de linkerrij begint en de rechterrij valt een regel later in – en het koor van tien mensen zingt het hardst en mooist. Met een goede begeleidingsband erbij (contrabas, twee gitaristen, saxofonist, pianist) klinkt het uitermate professioneel. Maar nou komt het: de dienst gaat over een muzieknummer en die wordt juist niet door de band gespeeld! Ter introductie klinkt het liedje vanaf de cd en dat voelt erg treurig. Een gemiste kans want later blijkt dat de band het heel goed kan spelen als ze een kort intermezzo spelen.

De dienst gaat namelijk over voldoening en daarbij wordt het nummer ‘I can’t get no satisfaction’ van de Rolling stones gebruikt. Terwijl de cd opstaat, gaat het publiek op z’n gereformeerds uit zijn dak: vrouwen zitten kaarsrecht en klappen met hun handen voorzichtig op hun bovenbenen, mannen knikken zuinigjes.

Eerst krijgen de kinderen uitleg over het liedje: “Het gaat erover dat je in sommige dingen helemaal geen zin hebt”. En dan zijn de volwassenen aan de beurt. We krijgen eerst een mooi verhaal van T.S. Eliot (hier te lezen) te horen dat over de drie koningen blijkt te gaan. Ook daar komt het woord voldoening in voor (de koningen voelen dat wanneer ze het kindeke Jezus hebben ontmoet). Vervolgens krijgen we een uitgebreide exegese over de oorsprong van het woord Satisfactie. Dit wordt vervolgens gekoppeld aan het bloed van Jezus, nota bene. Allemaal machtig interessant vanuit geschiedkundig theologisch oogpunt, maar ik ben niet naar een lezing gekomen, ik wil geïnspireerd worden. Misschien dat mensen die zijn opgevoed met het bloed van Christus, hier wat mee kunnen, ik neem het enkel ter kennisneming aan. Maar verder doet het me niks. Ik mis de link naar mezelf, naar het hier en nu. Waarom voelen we ons als Mick Jagger nooit echt bevredigd, zelfs niet in deze wereld waar alles voor het grijpen ligt. Een onvervulde leemte.

De dienst eindigt ook hier met het avondmaal. Het ritueel wordt bijna net zo uitgevoerd als bij de katholieken in de St. Nicolaaskerk. En dus lopen we bank voor bank naar voren om een stukje brood in ontvangst te nemen. Wat wel fijn is, is dat er hier kleine kopjes zijn waar je de miswijn (druivensap) uit kunt drinken voor de bacterievrezenden onder ons. Misschien dat voor deze wijze is gekozen omdat de groep aardig groot is, maar zoals het in de Oude kerk ging, vond ik het een stuk fijner. Wanneer je in een soort cirkel staat en het brood doorgeeft nadat je een stukje eraf hebt gescheurd, voel je veel meer een connectie met je medemens en krijgt het ritueel voor mij veel meer betekenis.

Achteraf word ik door twee zeer vriendelijke mensen aangesproken. We praten kort over religie. Een van hen is werkzaam bij de kerk en vraagt me of ik interesse heb deel te nemen aan een groep die een dienst voorbereidt. Samen met de predikant, liturg en andere liefhebbers, neem je een thema door dat je geschikt acht en bespreekt hoe dit vorm te geven. Een buitengewoon mooi initiatief, al zeg ik het zelf. En als leek mag ik nog meedoen ook. Een goede mogelijkheid om wat meer te weten te komen over de denkwijze van de gemeente. Nu nog een thema uitzoeken waarbij ik me kan aansluiten.

---

Score
Gastvrijheid: 8,5. Afgezien van de slechte bewegwijzering hoe in de kerkzaal te geraken, zijn de mensen uiterst vriendelijk en open. Direct na de dienst word ik aangesproken en uitgenodigd voor een kop koffie. Dit levert een mooi gesprek op en een invitatie om mee te denken over de invulling van een preek. Geheel vrijblijvend. Ik vind het een mooi gebaar. De betrokkenheid onder de leden zal vrij groot zijn vermoed ik.

Liedjes: 8. Mooi gezongen liedjes van onder andere Huub Oosterhuis met getraind koor en een zeer degelijke band. Er schijnt te zijn geoefend met een beamer waarmee de teksten op de muur worden geprojecteerd zodat je niet steeds op je blaadje hoeft te kijken, maar vooralsnog gebeurt het nog ouderwets

Internet: 4/9. Aan de ene kant staat werkelijk bijna alles wat je wilt weten over de kerk op de site. Probleem is hoe die te vinden. De site lijkt direct na de komst van het internet te zijn gebouwd. Hij is dus buitengewoon lelijk. Bovendien is de structuur erg onlogisch zodat je hopeloos kunt verdwalen. Nog een groot pluspunt: Je kunt de dienst live via internet beluisteren.
UPDATE feb 2011. De site is vernieuwd en is nu een stuk overzichtelijker geworden.

Preek: 6. Bara van Pelt kan heel mooi aan kinderen een verhaal te vertellen. Alleen zegt de Rolling Stones hen niks, dus ze blijven enigszins stoïcijns naar haar staren. Daarnaast kan ze ook mooi zinnen opbouwen. Op het juiste moment worden woorden dan wel ingehouden of juist luider uitgesproken. Nadeel is wel dat het gros vanaf papier wordt opgelezen. De preek heeft een mooie opbouw, maar wordt nooit persoonlijk. Er wordt weliswaar gezegd dat toen het liedje uitkwam, het zo’n beetje iedereen aansprak, maar er wordt nooit op ingegaan waarom dat nou zo was. En waarom wij dat gevoel nu hebben. Voor mij was dat een groot gemis.

Tags: avondmaal, keizersgrachtkerk, muziek, Oosterhuis, protestants