woensdag 22 mei 2013
   Ikoon van de week   
 
foto Jan Pieterszoon Sweelinck   1 mei 1562 - 16 okt 1621
Nederland in de Gouden Eeuw: godsdienstige twisten, het calvinisme, de successen van de VOC, de Nachtwacht van Rembrandt, het meisje met de parel van Vermeer, en de goddelijke muziek van organist en componist Jan Pieterszoon Sweelinck.
 

Sweelinck
Sweelinck volgens een kopergravure van J. Müller, 1624.

Karaoke met Sweelinck
Het Gesualdo Consort Amsterdam een karaoke-versie gemaakt van psalm 74 "D’où vient, Seigneur, que tu nous as espars”. Wilt u eens uitproberen hoe dit klinkt en hoe snel u kunt meezingen? Kijk dan op deze website.

Paul Witteman over Sweelinck
“Sweelinck roept een sfeer op die niet toevallig aan de schilderijen van Vermeer doet denken, een soevereine klank van een toondichter des vaderlands in de Gouden Eeuw”.

Sweelinck Monument
Het is nog niet zo lang geleden dat er maar weinig werken van Sweelinck op cd waren te beluisteren. Lees verder

 

Wie is de IKOON van deze week?
Jan Pieterszoon Sweelinck, stadsorganist van Amsterdam, standplaats Oude Kerk.

O, een musicus...
En niet zomaar één. Hij geldt als de grootste organist en componist van de Noordelijke Nederlanden. Hij is tot ver over de grenzen bekend als Meester Jan van Amsterdam, en wordt ook wel de Orpheus van Amsterdam genoemd.

De Orpheus?
Het verhaal van Orpheus en Euridice is een van de grote liefdesverhalen uit de oudheid. Euridice sterft jong aan een slangenbeet. Maar Orpheus kan zo mooi spelen dat hij de goden verleidt met zijn spel om zijn gestorven vrouw terug te halen uit het dodenrijk. Hij mag haar meenemen op voorwaarde dat hij niet omkijkt. Dat doet hij toch... waarop Euridice voorgoed achterblijft. Over dat verhaal is ongelooflijke mooie maar smartelijke muziek gemaakt.

Wie is de liefde van Sweelinck?
Sweelinck dankt zijn bijnaam aan zijn spel, maar wellicht ook de tekstuitbeelding in zijn muziek. Je hoort verdriet en vreugde, je hoort de felle stormwind of het opzwepende water.

+ Lees meer

 

Psalmen 
Voor alle 150 psalmen van het Geneefse psalter schreef Sweelinck een nieuw vier- of zesstemmige melodie. Hier kunt u psalm 23 - de Heer is mijn herder - beluisteren op de melodie van Sweelinck. 

Vereeuwigd op geld
In de tijd dat Nederlanders nog met guldens betaalden, was Sweelick tijdelijk vereeuwigd op het biljet van 25 gulden.
Guldenbiljet met Sweelinck

Chansons
Naast alle werken voor clavecimbel en orgel en de psalmberijmingen schreef Sweelinck ook muziek bij wereldse teksten zoals vrolijke liedjes, liefdesliedjes en chansons. Hieronder een filmje van het Gesualdo Consort Amsterdam dat het liedje Tu as tout seul, Jan, Jan  (Jij bent helemaal alleen, Jan, Jan) zingt.