Radio-uitzending

Wie is de ikoon van deze week?
Jochen Klepper (22 maart 1903 – 11 december 1942)

Die ken ik niet.
In het Liedboek voor de Kerken staan enkele liederen van hem. Onder andere het lied: De nacht is haast ten einde, de morgen niet meer ver (gezang 130).

Dat klinkt vertrouwd.
Ja en nee. Vertrouwd omdat het zinnen zijn die je zo vaak hoort. Minder vertrouwd als je kijkt naar de context waarin hij dit lied schreef.

Hoe zo?
Rond zijn 27ste, in 1930, woont hij in Berlijn. Daar komt de theoloog, schrijver, dichter en journalist Jochen Klepper in een diepe crisis terecht. Hij komt daar uit dank zij Johanna Stein, een joodse weduwe met twee dochtertjes, Brigitte en Renate. In 1931, 28 jaar oud, trouwt hij met haar, met zijn ‘Hanni’. Daarmee verbindt hij zijn leven aan het leven van een bedreigde joodse vrouw met haar kinderen.

En dat in Duitsland..
Klepper ziet aankomen dat het in Duitsland de verkeerde kant op gaat. Vanaf eind 1932 houdt hij een dagboek bij waarin hij minutieus beschrijft hoe het net zich langzaam maar zeker sluit om de Joden. Dat is het ‘vallen van de nacht’ waar hij als dichter van kerkliederen over schrijft. Op elke pagina van zijn dagboek proef je de onheilspellende toekomst die niet meer te keren is. Je krijgt een indruk van hoe dat in talloze Joodse gezinnen en gezinnen waarvan een van de partners Joods is, is gegaan.

+ Lees meer