Spraakmakende Zaken

TV Ned 2 - do 2 aug 2012 21.15 uur



UNICEF Nederland introduceert NOA:

Opvang asielzoekers moet efficiënter én ‘kinderrechtenproof’
De opvang van asielzoekerskinderen door het COA kan en moet veel beter. Dat stelt onderzoeker Karin Koosterboer van UNICEF Nederland donderdagavond in het programma Spraakmakende Zaken van de IKON. De kinderrechtenorganisatie start binnenkort met een pilot van NOA: de Nieuwe Opvang Asielzoekers, die humaner, efficiënter én dus goedkoper is en die, in tegenstelling tot de huidige opvang, voldoet aan het VN Kinderrechtenverdrag. Kloosterboer: “Wij willen dat deze kinderen in de eerste plaats worden behandeld als kind en pas daarna als vreemdeling.” Omdat NOA goedkoper is dan de huidige opvang, verwacht Kloosterboer ook bijval vanuit de politiek.

De nieuwe vorm van opvang steunt op drie pijlers: een (veel) kortere asielprocedure van maximaal 1 jaar, opvang op één vaste plek en een betere informatievoorziening van kinderen, ouders en het werkveld. NOA is ontwikkeld door De Opvoedpoli en wordt ondersteund door de initiatiefgroep NOA: Defence for Children, De Opvoedpoli en UNICEF Nederland. Binnenkort start een pilot met 40 gezinnen, totaal zo’n 160 mensen.

Er wonen in Nederland momenteel zo’n 15.000 mensen in asielzoekerscentra, waaronder 5.000 kinderen. De meeste asielzoekers verblijven jarenlang in deze centra, waarbij verhuizen van het ene naar het andere centrum aan de orde van de dag is. Uit een onderzoek van UNICEF Nederland uit 2009 “Kind in het centrum: Kinderrechten in asielzoekerscentra” bleek, dat de onzekerheid waarin asielzoekers jarenlang verkeren en het vele verkassen, vooral voor de kinderen buitengewoon schadelijk is. “Gelukkig is er sindsdien wel meer aandacht voor de positie van kinderen in asielzoekerscentra”, zegt Kloosterboer in Spraakmakende Zaken. Zo heeft het COA een coördinator Kind in de Opvang aangesteld en zijn er meer  initiatieven om de situatie voor deze kwetsbare groep te verbeteren. Maar de opvang voldoet volgens Kloosterboer nog bij lange na niet aan de eisen van het VN Kinderrechtenverdrag. Het gevolg is onder meer dat veel kinderen van asielzoekers kampen met ernstige psychische problemen. De nieuwe vorm van opvang kan de situatie voor hen, maar ook voor hun ouders, aanzienlijk verbeteren. “Asielzoekers worden nu volledig stilgezet.” Hierdoor vervallen zij vaak in apathie, constateren hulpverleners. UNICEF pleit voor meer verantwoordelijkheid en mogelijkheden voor asielzoekers. Kloosterboer: “Dan zijn ze eventueel ook krachtig genoeg om naar hun land van herkomst terug te gaan als dat moet.”

In Nederland groeien duizenden kinderen op in een gezin in een asielzoekerscentrum. De situatie waarin deze kinderen opgroeien voldoet niet aan de eisen die het Internationaal Verdrag inzake de rechten van het Kind stelt. Het Nederlandse asielbeleid wordt geplaatst onder de noemer 'sober doch humaan'. Voor korte tijd zou de opvang van asielzoekerskinderen voldoen. Maar de meeste kinderen verblijven jaren achtereen in deze centra, terwijl het azc aan gezinnen onvoldoende voorwaarden biedt om een normaal – veilig, gezond en stabiel – gezinsleven te leiden.

De drie grootste pijnpunten worden gevormd door de lange duur van het verblijf in het azc, het vele verhuizen en de onzekerheid die het leven kenmerkt van de kinderen en hun ouders in afwachting van de uitkomst van hun procedure. De spanning en stress die dit veroorzaakt in de gezinnen, kan tot ernstige psychische schade leiden bij kinderen die langdurig in deze situatie verkeren.

Het kinderrechtenverdrag verplicht de overheid om goed voor kinderen in asielzoekerscentra te zorgen. Net zo goed als voor andere kinderen in Nederland om precies te zijn. Hoe vangen wij asielzoekerskinderen op in Nederland? Waar zitten de knelpunten van de huidige opvang en wat zijn hiervan de gevolgen voor deze kinderen?

Paul Rosenmöller praat in deze uitzending rond het thema asielzoekerskinderen met Karin Kloosterboer (kinderrechtendeskundige Unicef Nederland), voormalig asielzoeker Asef Mahmoudi en orthopedagoge Margrite Kalverboer van de Rijksuniversiteit in Groningen.

Amir (11) is samen met zijn moeder in 2008 vanuit Afghanistan naar Nederland gevlucht, ze wonen in een asielzoekerscentrum. Paul Rosenmöller gaat bij Amir op bezoek om te kijken hoe hij woont en te horen hoe het is om als kind op deze plek op te groeien.

Unicef Nederland
Unicef onderzoekt en zet zich in voor de rechten van kinderen in Nederlandse asielzoekerscentra. Het rapport 'Kind in het centrum - Kinderrechten in asielzoekerscentra' geeft behalve de onderzoeksresultaten ook 65 aanbevelingen die de situatie voor kinderen in azc's in lijn kunnen brengen met het Verdrag voor de Rechten van het Kind.


De Vrolijkheid
De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid geeft extra aandacht aan kinderen en jongeren in asielzoekerscentra. Een op de drie vluchtelingen die naar Nederland komt is jonger dan achttien jaar. Deze jonge vluchtelingen zijn afkomstig uit landen waar geweld en onderdrukking tot het dagelijks leven horen. Ze hebben indringende ervaringen achter de rug. Hun bestaan in Nederland blijft vaak nog jarenlang uiterst onzeker.
Voor deze kinderen en jongeren organiseert de Vrolijkheid samen met bewoners in de azc’s creatieve activiteiten. Dans, theater, muziek en beeldende kunst zijn middelen om hun verhaal vorm te geven. Om zelfvertrouwen en talent te ontwikkelen. Om even kind te kunnen zijn.
www.vrolijkheid.nl/index.html