Weblog Paul Rosenmöller over Zuid-Afrika
Felix Meritis - di 27 mei 19.30 uur & TV Ned 2 - di 27 mei 21.25 uur

Zuid-Afrika is sinds de afschaffing van de apartheid een land van hoop en verwachting, maar ook van teleurstelling en frustratie. Natuurlijk zijn er dingen verbeterd, dat zie je overal om je heen. Het onderwijs bijvoorbeeld is toegankelijk voor heel veel meer kinderen. Maar de armoede is nog steeds een enorm probleem. Er is omgekeerde discriminatie en de corruptie tiert welig. De naam van Jacob Zuma, de nieuw ANC-leider en volgend jaar wellicht de nieuwe president, zingt vaak rond. De kritiek wordt ingeslikt, de verdiensten geroemd. Ik vind dat de onderlinge zwarte solidariteit wel ver gaat.

Maar er dient zich een nieuwe generatie leiders aan die het anders wil doen. De CIDA University is er speciaal voor getalenteerde jongeren die op de reguliere universiteiten niet aan de bak komen omdat het te duur is. Daar ontmoet ik een aantal fantastische meiden, waarvan sommigen straks in de private sector en anderen in de publieke sector leidinggevende functies willen gaan bekleden. Ze komen allemaal uit townships waarin het in het verleden onmogelijk was om voortgezet onderwijs te volgen, laat staan universitair. De dames zijn zeker niet naïef. Als ik hen vraag waarom zij het leven anders aanpakken dan hun ouders, is daar over nagedacht. Zo jong als ze zijn, ze hebben al een heftig leven achter de rug en werken werkelijk keihard om deze kans te pakken.



Maar in de praktijk zien we managers die vanuit het traditionele 'community'-denken cultuurveranderingen in hun bedrijf aanbrengen. Overheersend in de gedachte van deze Zuid-Afrikaanse managers is, dat de vooruitgang begint met de gemeenschap en niet bij het individu zoals in het Westen. Dat wordt heel nauwgezet uitgewerkt en in de praktijk toegepast. Ik zie het zowel in de traditionele industrie als in de moderne. De platinamijnen een aantal uren rijden buiten Johannesburg zijn een duidelijk voorbeeld, maar ook een IT bedrijf in de stad zelf. Vanuit het oorspronkelijke 'ubuntu' (gemeenschap) denken en met oog voor alle spanningen die in een bedrijf kunnen ontstaan, zie ik ook bij de werkers zelf dat er iets veranderd is door de nieuwe leiders. Arbeid is echt productiefactor nummer 1 en zoiets roepen is een stuk gemakkelijker dan zoiets waarmaken.

Met een van de studentes gaan we naar huis, de township in waar haar ouders nog steeds wonen. We worden met een vette glimlach ontvangen. De trots straalt er van af. En omgekeerd zal de studente haar ouders nooit vergeten. Er gloort een toekomst met geld. Wat is dan de hoogste prioriteit? “Een nieuw huis voor mijn ouders,” is het resolute antwoord. Zuid-Afrika kan zijn borst nat maken. De nieuwe leiders komen eraan...