De hoofdpersonen in aflevering 4
In de laatste aflevering reist Paul Rosenmöller van Minsk naar Moskou; van Wit-Rusland naar Rusland. Wit-Rusland wordt ook wel het laatste communistische bolwerk in Europa genoemd en heeft altijd nauwe banden met Rusland gehad.
Maar klopt dat nog steeds, de eeuwige afhankelijkheid en verbondenheid met 'grote broer' Rusland? Of is deze band achterhaald en is er steeds meer verbondenheid met Europa? Paul Rosenmöller spreekt met inwoners over het leven sinds 1991: toen viel twee jaar na de val de Berlijnse muur de Sovjet-Unie uiteen.
'Sommige collega's zeggen dat ik gek ben'
Sergej Kanev, onderzoeksjournalist van Novaya Gazeta
Sergej Kanev (46) is journalist voor Novaya Gazeta en reporter voor het misdaadprogramma Line of Defense. Novaya Gazeta staat bekend als oppositiekrant en schrijft vaak negatief over het Kremlin en bijbehorende corruptie en bureaucratie in een land waar nauwelijks openbare discussie en publieke opinie is. De krant wordt waarschijnlijk gedoogd, zodat het Kremlin kan laten zien dat zij voor vrijheid van meningsuiting is.
Kanev doet vooral onderzoek naar corruptiezaken en beweegt zich daarmee op gevaarlijk terrein. Hij wordt dan ook regelmatig bedreigd en er is zelfs eens een poging gedaan om hem te vermoorden. Toch denkt de journalist niet aan stoppen: 'Ik werk sinds 1993 en heb nooit overwogen te stoppen. Sommige collega's zeggen dat ik gek ben, maar ik kan niet stoppen.'
Kanev is op zijn zachtst gezegd geen fan van Poetin, maar de meerderheid van de Russen draagt de premier nog altijd op handen. Volgens de onderzoeksjournalist heeft dat te maken met de Russische mentaliteit: 'Mensen houden hier van sterke leiders en ze willen geen slimme leiders. Daarom kiezen mensen voor Poetin: een sterke persoonlijkheid, die weet hoe hij de bevolking achter zich krijgt.'
'Je weet nooit hoe donker de dag van morgen is'
Valeria Dunaiva, chairman political repression van Memorial Moscow
Valeria Dunaiva vertegenwoordigt naar eigen zeggen de slachtoffers van Stalin, onder wiens regime naar schatting 20 miljoen doden zijn gevallen. Zij demonstreerde in september tegen een lovende tekst over Stalin in een van de Moskouse metrohallen: 'It was Stalin who brought us up to bring prosperity to the country and inspired us for the sacrifices for our motherland.'
Dunaiva, die zelf onder andere haar moeder tijdens de Stalin-repressie heeft verloren, vindt het erg belangrijk dat de slachtoffers uit het Stalin-tijdperk herdacht blijven worden: 'Deze verschrikkelijke periode kan worden herhaald. In Rusland is het nooit zeker dat zoiets niet opnieuw zou gebeuren. Je weet nooit hoe donker de dag van morgen is. Dus om dit niet opnieuw te laten gebeuren, herdenken we de slachtoffers.'
Zwaar teleurgesteld
Vladimir Ryzjkov, oud-parlementslid
Vladimir Ryzjkov zit sinds 1987 in de Russische politiek, maar is inmiddels zwaar teleurgesteld. Hij heeft dan ook zware kritiek op premier Poetin, die geen tegenspraak duldt. Ryzjkov is vier maal in de Doema gekozen, maar inmiddels is zijn Republikeinse Partij van Rusland (RPR) verboden.
'Politieke stabiliteit hebben we aan Poetin te danken'
Masja Drokova, woordvoerster van de Nashi-jeugdbeweging
Masja Drokova (19) is woordvoerster van de Nashi-jeugdbeweging, ook wel de Poetin-jeugd genoemd. Nashi (letterlijk: De onzen) is een door de overheid gesteunde Russische politieke jeugdbeweging, die zichzelf neerzet als een democratische anti-facistische beweging. De beweging wil van Rusland 'een modern, sterk en vrij land' maken. Critici noemen deze jeugdbeweging gevaarlijk, omdat de jongeren gebrainwashed zouden zijn door het Kremlin en ze op deze manier controleert en stuurt.
Drokova omschrijft het doel van Nashi alsvolgt: 'Rusland moet zonder militair geweld weer een van de mondiale leiders van de wereld worden. Daarnaast willen we een normaal land met een goedlopende economie met hoogwaardige technologieën hebben, een hoog welvaartsniveau en natuurlijk democratie en vrijheid.'
Verder steekt ze haar bewondering voor Poetin niet onder stoelen of banken: 'Als we een andere leider hadden gehad, hadden we misschien niet het land dat we nu hebben. We hebben politieke stabiliteit, ontwikkeling en een staat die geïnteresseerd is in innovaties en nieuwe technologieën. En dat hebben we allemaal aan Poetin te danken.'